THE HUMAN AGENDA

PIETER HUIJSMANS

Wat speelt er vandaag de dag in de bouwsector?

Pieter: “We leven in een tijd waarin de bouwprijzen de pan uit rijzen en verkoopprijzen stagneren. Daardoor is het lastig projecten financieel haalbaar te maken. De woningen die gebouwd worden zijn middelduur of duur terwijl de vraag naar betaalbare woningen groot is. Daarnaast zijn hypotheken voor starters lastig te verkrijgen op dit moment.”

Merk je dat nu al?

“Ja, dat merken we zeker al. Na de stikstof, volgt nu corona en dan zie je dat mensen toch wat voorzichtiger worden. Dat komt ook door de negatieve berichtgeving in de media. Mensen houden de hand op de knip. Gelukkig heeft VORM een aantal jaar geleden besloten om zich te richten op betaalbare woningen. Dat komt nu perfect uit!”

Aan welke aspecten moet je als bedrijf voldoen om succesvol te zijn in de bouw?

“Flexibiliteit is superbelangrijk. Wanneer we erg onder druk staan, gaat het uiteindelijk om het verschil tussen de bouw- en verkoopprijs. Je moet slimmer zijn dan de rest. De organisatie waar ik voor werk is enorm vernieuwend en daagt je continu uit. Een hele mooie bedrijfscultuur.”

Kun je daar een voorbeeld van noemen?

“Dat wordt natuurlijk uitgedragen door onze algemeen directeur Hans Meurs en eigenaar Daan van der Vorm. Zij geven de werknemers de ruimte om zichzelf te ontwikkelen. Tijdens mijn eerste gesprek werd mij verteld dat er genoeg harde werkers zijn en dat ze op zoek zijn naar mensen die slim werken. Op mijn projecten draaien we de omzet van een middelgroot bouwbedrijf. We werken met eigen personeel wat we aanvullen met een flexibele schil. Je ziet dat de gedetacheerde collega’s zich toch meer aan een stramien vasthouden en soms vastzitten in hun denkbeelden en werkwijzen. Het allerleukste vind ik om hun horizon te verbreden en te kijken hoe we kunnen verbeteren of anders kunnen werken. Op die manier zie je dat mensen meer plezier in hun werk krijgen wat resulteert in mooie oplossingen en fantastische projecten.”

Hoe pak je dat aan?

“Kijk bijvoorbeeld naar het project Houthavens, midden in Amsterdam. Tijdens dit project werkten we met veel collega’s uit Rotterdam en omstreken. Al snel merkte je dat al dat reizen de collega’s behoorlijk begon op te breken. Toen ben ik met iedereen persoonlijk gaan kijken hoe we het beste van de situatie konden maken. We zoeken dus altijd naar flexibiliteit en werkbaarheid. Van een dag thuis of op kantoor tot een hotelovernachting. Direct leefde iedereen helemaal op en steeg de productiviteit. Ze voelden zich gehoord.”

Wat gaan we de komende tien jaar in de bouw aan innovaties tegenkomen?

“De bouw blijft erg aan tradities vasthouden. Maar vanuit duurzaamheid en aangescherpte milieunormen zie je de verschuiving van beton naar hout. Het wordt steeds lastiger om beton als hoofdbestanddeel te blijven gebruiken. Het kost veel energie en het is helemaal niet duurzaam. Hout is dat wel en daar kun je eigenlijk ook heel veel mee. Vroeger werd alles met hout gebouwd. Daarom zijn we ook hier bezig met ontwikkelen, zelfs met partners die in beton bouwen om samen de omslag te maken naar duurzame bouwmethoden.”

Dus als je tien jaar verder kijkt, gaan we op het gebied van duurzaamheid grote stappen maken?

“Ja, ik denk dat duurzaamheid een hele prominente rol gaat spelen.”

Is dit een ontwikkeling waar jij achter staat?

“Zeker weten. De wereldbevolking blijft groeien en dus wordt duurzaamheid steeds belangrijker. Helemaal als je kijkt naar de impact van emissies in de bouwsector kunnen we niet achterblijven. Net als zonnepanelen zullen ook duurzame isolatietechnieken en bijvoorbeeld energieopslag zich blijven ontwikkelen.”

Naar welk project kijk je terug met trots?

“Mijn grote trots is Houthavens. Dat is een gigantisch mooi project met zo’n 400 woningen in het duurdere segment. We hadden hier te maken met verschillende architecten wat een enorme uitdaging was op het gebied van detailleringen en raakvlakken. Het detailboek bevatte uiteindelijk meer dan 700 details. Verschillende aannemers in dezelfde bouwzone, om nog niet te spreken over de logistiek.”

Ben jij zelf dan op de hoogte van alles of kun je het wel loslaten?

“Ongeveer vanaf het technisch ontwerp stap ik het proces in en dan ben ik daar inhoudelijk diep bij betrokken. Het is natuurlijk altijd weer een uitdaging om de juiste mensen te vinden om alles uit te werken. Het geven van vertrouwen en het bouwen aan zelfsturende teams zorgt dat je de verantwoording laag in de organisatie kan leggen. Hier zie je echt dat het menselijke succes heeft geleid tot het professionele succes.”

Is er iets wat je wilt veranderen in de bouwsector?

“De druk moet van de ketel en tijdsafspraken moeten minder scherp gemaakt worden.”

Tussen wie?

“Tussen de opdrachtgevers en opdrachtnemers, maar ook tussen de aannemer, ontwikkelaar en gemeenten. Zeker in Amsterdam worden de planningsmijlpalen vanuit de gemeente gestuurd en die wil het liefst dat projecten zo snel mogelijk worden opgeleverd. Soms sluit dit tijdspad echter niet aan bij de vraag.”

Dus met elkaar een realistische einddatum bepalen in plaats van dingen opleggen die niet haalbaar zijn?

“Ja.”

Wellicht kijk je wel eens science fiction films, hoe denk je dat de bouw er over 20 jaar uitziet?

“Ik heb wel eens een documentaire op de Discovery Channel gezien over het groeien van gebouwen en eigenlijk zit ik daar nog steeds op te wachten. Bijvoorbeeld dat je met nanomaterialen slimme staalconstructies kunt laten groeien. Dat is natuurlijk een fantastische oplossing voor veel problemen die we nu hebben.”

Je print nu dus iets in 3D wat dan daarna zelf gewoon groeit?

“Ja, juist.”

Wat gaat dat van mensen vragen?

“In de bouw kan de arbeid worden verlicht, waardoor de mens meer een bestuurder wordt en dus geen zware fysieke arbeid hoeft uit te voeren. Ik voorzie dat daar de komende vijftien jaar zeker een versnelling in gaat komen.”

Worden de mensen op de bouwplaats dan ook op een andere manier opgeleid?

“Het is natuurlijk wel het idee om de krachten die we nu hebben mee te nemen, anders is het eeuwig zonde. Zij kunnen dan met hun vakkennis de moeilijkere klussen doen bijvoorbeeld. Daarnaast is het de truc om zo veel mogelijk mensen op te leiden, zodat het geen specialistisch werk wordt. Bijvoorbeeld vaklui, zoals timmermannen. In die doelgroep liggen zeker kansen.”

Moet je om in de bouwsector te werken specialist zijn of kun je met een allround profiel ook ver komen?

“Persoonlijk beschouw ik mezelf meer als een allrounder en zie ik dat daar zeker voordelen aan zitten. Veel personeel dat we inzetten is wel specialist. Enerzijds zijn zij supergoed in bepaalde dingen, maar anderzijds zetten ze ook gemakkelijker oogkleppen op. Als je het mij vraagt, dan gaat de voorkeur naar allrounders. Het is voordelig om multi-inzetbaar te zijn, zo kun je het werk altijd vanuit een ander perspectief bekijken.”

Toch is het zonder specialisten ook niet werkbaar.

“Daar heb je gelijk in, maar te veel specialisme is ook niet goed. Dan krijg je geen passend geheel.”

Pieter Huijsmans
Projectleider bij VORM

Wat voor persoonlijke kwaliteiten moet je bezitten om succesvol te zijn in de bouw?

“De bouw wordt gemaakt door mensen. Het is dus belangrijk dat je kunt verbinden en openstaat voor nieuwe ideeën. Communicatie is alles. Het lijkt simpel maar dat blijft nog altijd de grootste uitdaging in de bouw.”

Hoe ziet jouw ideale team eruit?

“Mijn ideale team is een gevarieerd team. Een mooie mix van verschillende leeftijden, ervaren professionals en starters. Zo daagt iedereen elkaar uit en blijf je samen groeien.”

Gaat dat vanzelf of is dat iets wat je moet stimuleren?

“Dat gaat zeker niet vanzelf. In de bouw werken mensen kortstondig met elkaar samen. Denk bij grote projecten aan 1 à 2 jaar, maar bij kleinere opdrachten is dat nog veel korter. Je moet een cultuur creëren waar men elkaar durft te benaderen, openstaat voor nieuwe inzichten en toch ook kritisch is. Zo kom je samen tot de beste oplossingen. Het lijkt in de waan van de dag soms onbelangrijk, maar ik zet me daar persoonlijk elke dag voor in.”

Welke competenties van jouw collega’s kun jij dan waarderen?

“Het mooie aan een gevarieerd team is dat competenties verdeeld zijn. Maar openstaan voor nieuwe ideeën en goed kunnen communiceren vind ik erg belangrijk. Iemand kan ontzettend goed zijn in zijn werk, maar qua denkbeelden compleet vastgeroest. Dat is voor mij vaak een dealbreaker.”

Wat heb jij nodig om jouw werk goed te kunnen uitvoeren?

“Mensen, mensen, mensen. Alles draait om mensen. Helaas blijft het nog steeds lastig om het juiste personeel te vinden.”

Wat doe jij om mensen te enthousiasmeren om te komen werken in de bouw?

“Op foto’s wordt vaak erg goed gereageerd. Zelf ben ik de bouw in gegaan na het zien van van kastelen en oude gebouwen in Frankrijk. Dat heeft er ook toe geleid dat ik liever geen rijtjeshuizen wil bouwen, maar uitdagende en indrukwekkende gebouwen.”

Was dat ook jouw droom toen je in de bouw ging werken?

“Absoluut.”

Wat staat er nog op jouw wensenlijstje?

“Een heel hoog gebouw. Dat is denk ik echt een uitdaging op zich. Dus die staat zeker nog op mijn bucketlist.”

Wat wil je jouw collega’s van de after sales en ontwikkelaars meegeven?

“Zij zijn van de firma ‘beloven’ en wij zijn van de firma ‘waarmaken’. We moeten voorzichtig zijn met wat we beloven, want dat moet ook waargemaakt worden. Daar zit altijd een gezond spanningsveld.”

Dus eigenlijk moeten jullie meer samenwerken?

“Juist. We moeten die verbinding blijven zoeken.”

Welke algemene inzichten heb je opgedaan gedurende je eigen carrière die je de jonge generatie graag mee wilt geven?

“Doe wat je leuk vindt, blijf jezelf uitdagen en laat je niet in een stramien drukken door je werkgever. En wanneer je merkt dat je het niet leuk meer vindt, vraag jezelf dan af wat je mist. Zo blijf je stappen maken, of dat nou omhoog is of opzij. Je hoeft het gebaande pad niet altijd te volgen, maar zoek wat voor jou op dat moment het beste is. Dat maakt het zoveel makkelijker om uit bed te komen.”

Waar blijk je beter in te zijn dan dat je in eerste instantie dacht?

“Dit is een lastige vraag, want ik ben heel slecht in mezelf een pluim geven. Uiteindelijk denk ik dat ik in het begin van mijn carrière te veel gefocust was op resultaten terwijl ik nu merk dat de menselijke maat eigenlijk de oplossing is.”

Kun je hier een voorbeeld van geven?

“Toen ik op mijn 21e zelfstandig uitvoerder werd, zag ik mensen te veel als gereedschap. Je zet er een paar neer en dan komt het wel goed. Later heb ik geleerd dat je mensen kunt motiveren zodat ze met passie op de vloer staan. Dat was zo’n openbaring. Als je mensen om je heen beter maakt, dan kun je niet anders dan zelf ook groeien.”

Mensen zijn dus niet het middel maar het werk?

“Absoluut. Toch zie je dat bouwbedrijven daar nog wel veel moeite mee hebben. Hier zie je ook weer die vaste stramienen terugkomen. Voor mijn teamleden maak ik elke week minstens een uur vrij om naar hun verhaal te luisteren. We hebben het drie kwartier over werk maar de eerste vijftien minuten zijn voor persoonlijke ontwikkeling. Dat heeft dus totaal niets met werk te maken. Zo krijg je een open gesprek en weet je precies wat er speelt in het team. En dat resulteert weer in succesvolle projecten.”

Op welk vlak doe jij jezelf net iets beter voorkomen dan je bent?

“Ha, die is net zo lastig. Uiteindelijk voel ik me nog steeds een broekie in de bouw. Mijn ervaring en de projecten die ik gedaan heb – en waar ik me nu mee bezig houd – staan niet helemaal met elkaar in verhouding. Dat gecombineerd met mijn leeftijd maakt het voor sommige mensen soms lastig om mijn positie te accepteren.”

Hoe merk je dat?

“Vanaf het begin van mijn carrière werk ik in de bouw en ben ik al snel dingen gaan uitvoeren die niet altijd binnen mijn takenpakket vielen. Ik heb altijd moeten strijden om mezelf te bewijzen. En dan komen we weer bij harder en slimmer werken. Het werkt een stuk leuker als mensen dat wat makkelijker accepteren. Uiteindelijk heeft dat te maken met de cultuur die heerst binnen de sector. Vroeger maakte je promotie omdat je veel ervaring had, maar dat heeft nu ook met heel veel andere dingen te maken.”

Zijn er opdrachtgevers of projecten waar je gezond jaloers op bent?

“Wanneer ik zie hoeveel creatieve vrijheid je bij onze afdeling VORM-concepten hebt en de moderne manier van werken die daar mee gepaard gaat, dan stel ik me wel voor hoe fantastisch het is om dat een keer mee te mogen maken. In de bouw krijg ik dat nog niet echt voor elkaar, dus daar ben ik soms wel jaloers op.”

Wat maakt dat dit in de bouw nog niet zo is?

“Bij tenders zijn de kaders zo breed dat je al je ideeën er in kwijt kunt. Binnen de bouw heerst nog steeds te veel het stramien van 07:00 – 16:00. Daarom probeer ik mijn team altijd zoveel mogelijk vrijheid te geven en uit te dagen, maar binnen de aannemerij blijft dat lastig.”

Is dat wat we nodig hebben om de bouw naar een hoger plan te tillen?

“Dat geloof ik zeker. De nieuwe generatie vraagt ook steeds meer naar dergelijke vrijheden, want voor hen is dat heel normaal. Dus als wij de juiste mensen willen blijven aantrekken, is het zeker van belang om mee te veranderen. Maar doordat we te maken hebben met veel verschillende generaties binnen de bouw is dat soms lastig.”

Is die vrijheid ook een succesfactor?

“Ja, maar daar hoort ook veel verantwoordelijkheid bij. Het is heel simpel. Als jij zorgt dat je jouw zaakjes op orde hebt, mag je helemaal zelf bepalen hoe je dat doet. Er is dus zeer weinig controle, als je je werk maar af krijgt. En dat is een fantastische manier van werken.”